كارون K run كارون رودخانهء مشهورى است كه اساسا در خوزستان قرار دارد و چون ما خود را منحصر داشته‌ايم به نامهاى كهن اصفهان اساسا از آن نبايد گفت‌وگو كنيم ولى چون سرچشمهء آن در زردكوه بختيارى و اصفهان است ، اجمالا از آن ياد مىكنيم . رودخانهء كارون و زاينده‌رود به معناى اوسع از رشته كوه زاگرس در غرب اصفهان سرچشمه مىگيرند . زاينده‌رود راه خاور را برمىگزيند و كارون به سوى خوزستان جارى مىشود . يكى از اين‌سو ديگرى از آن‌سوى كوه ، البته شعب رودخانه‌هاى بسيار از هردو سو به آنها مىپيوندد و سرانجام رودخانهء زاينده‌رود از سمت شمال و كارون از سمت جنوب جارى مىشود . رودخانهء كارون اشهر از آن است كه لازم باشد ما در اين فرهنگ توضيحات بيشترى بياوريم ، به منابع بسيارى كه در اين‌باره هست مىتوان مراجعه كرد . آنچه بيشتر موردنظر ماست بحثى در نام آن است . ببينيم كارون چه صورت و ريشه‌اى دارد . واژه‌شناسى : ظاهرا كارون از اجزاى « كه + ر + ان » تشكيل شده است و يا از دو جزء « كار + ان » تركيب شده است . مىدانيم كه يكى از محلات و ديه‌هاى اصفهان ( نزديك ميدان احمدآباد ) كهران نام داشته است . اين نامواژه به صورت كرّان به تشديد « را » هم مىآيد . يعنى وقتىكه با تلفظ « ه » بر گويندگان دشوار مىنموده است ، حرف مابعد آن تشديد پيدا مىكرده و كهران كرّان مىشده است ، چنان كه در كهروئيه معادل كرّويه « 1 » همين صورت و همين امر اتفاق افتاده است . ياقوت حموى از آن به‌صورت كرّان ياد مىكند ( به تشديد ر ) « 2 » و اين همان صورت كهران است . امروز در اصفهان ديگر از كهران و كرّان خبرى نيست و صروف زمان و تغييرات شهر اين نامواژه را از ياد برده است ، جابرى انصارى در تاريخ اصفهان خود از آن مكرر ياد كرده است . بايد دانست كه « كه » همان معادل « كا » است . ما در لغت هم واژهء كاريز داريم و هم واژهء كهريز ، « كه » و « كار » و « كر » هر سه يك واژه‌اند . « كه » به فتح اول هرسه به معناى قنات هستند و كهريز و كاريز هم يك واژه با يك معنا ، مكرر و لايحصى استعمال شده است ( كرهنگ ، كرسنگ ) اما جزء دوم « ان » علامت نسبت است و « كاران » به اين صورت نام يكى

--> ( 1 ) - ن . ك . به : همين كتاب ، همين مدخل . ( 2 ) - معجم البلدان ، همين مدخل .